Wielkanoc

Wielkanoc jest najważniejszym Świętem w tradycji chrześcijańskiej oraz obrzędowości okresu wiosennego. Święta Wielkiej Nocy, podobnie jak Boże Narodzenie, obfitują w bogactwo zwyczajów ludowych, z których obecnie już tylko część wykazuje żywotność. W wielkanocnej obrzędowości kościelnej odnajdujemy oczywiście relikty pradawnych wiosennych wierzeń pogańskich, które Kościół nie mogąc zwalczyć – zaadaptował nadając mi chrześcijańską interpretację.

Niedziela wielkanocna miała przebieg uroczysty i poważny, spędzano ją wyłącznie w gronie rodzinnym. Tak też jest obecnie. Czytaj więcej

Maria Göpert-Mayer – noblistka z Katowice

Maria Göpert-Mayer (1906-1972), to laureatka Nagrody Nobla z fizyki za odkrycia dotyczące struktury powłok nuklearnych. Była drugą kobietą na świecie, po Polce Marii Skłodowskiej-Curie wyróżnioną Nagrodą Nobla z fizyki. Pochodziła z zasłużonej dla Śląska rodziny uczonych. Ojciec, lekarz i profesor pediatrii Friedrich Göppert, przyczynił się do zwalczenia epidemii zapalenia opon mózgowych w Katowicach w 1905 r. i odkrył nowatorską metodę walki z tą chorobą, jej dziadkiem był profesor prawa Heinrich Robert Göppert (1838–1882), a pradziadkiem profesor botaniki Heinrich Göppert, twórca Muzeum Botanicznego we Wrocławiu. Czytaj więcej

Walenty Roździeński – hutnik i poeta barokowy

Urodził się ok. 1560 r. w miejscowości Roździeń (ob. dzielnica Katowic). Był polskim hutnikiem, zarządcą hut, właścicielem kuźni ale do historii przeszedł jako poeta barokowy. Pochodził z rodziny o wielopokoleniowych tradycjach hutniczych. Pierwotne jego nazwisko brzmiało Brusek lub Brusiek– ojciec jego nazywał się Jakub Brusek (od nazwy miejscowości Brusiek koło Koszęcina) i pochodził z rodziny Hercygonów, którzy przyjmowali nazwiska od miejscowości swego zatrudnienia. Syn przejął więc nazwisko od nazwy kuźnicy w Roździeniu. O życiu tego wybitnego Ślązaka niewiele wiemy. Nie znamy dokładnej daty jego narodzin i śmierci (w literaturze funkcjonują daty 1622 lub 1642). W 1595 r. wszedł w konflikt majątkowy o przekroczenie nadanych mu uprawnień z Katarzyną Salomon, dziedziczką Mysłowic, do której należała kuźnia w Roździeniu. Sprawę w sądzie przegrał i w 1596 r. trafił do więzienia w Pszczynie. Uwolniono go dzięki wstawiennictwu Andrzeja Kochcickiego z Koszęcina, który powierzył mu w zarząd swoje huty i otoczył mecenatem. Czytaj więcej

Grzegorz Płonka – utalentowany muzyk i wielbiciel historii Śląska

Jest znanym i cenionym muzykiem, wokalistą, muzykologiem, publicystą, społecznikiem i popularyzatorem śląskiej kultury. Jest duchowym spadkobiercą spuścizny profesora Adolfa Dygacza i próbuje – przy użyciu różnych form muzycznych – rozbudzić w młodym pokoleniu miłość do muzyki śląskiej. Znany jest z nowoczesnych i odważnych aranżacji i interpretacji tradycyjnych śląskich pieśni. Od kilku lat współpracuje z Fundacją „Dla Dziedzictwa” m.in. krzewiąc śląską muzykę ludowej na Śląsku Opolskim. Czytaj więcej

Adolf Dygacz (1914-2004) – wybitny etnomuzykolog

Profesor Adolf Dygacz był folklorystą, znawcą śląskiej kultury, pedagogiem, publicystą i krytykiem  muzycznym. Ukończył Gimnazjum Humanistyczne im. A. Mickiewicza w Katowicach.  Studiował nauki prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku jako oficer rezerwy. W 1940 roku, ukrywając się przed okupantem, pracował jako pielęgniarz w Domu Opieki św. Józefa w Prószkowie koło Opola. Tam, w 1941 roku, został aresztowany i do końca wojny przebywał w więzieniach Opola, Bytomia, Katowic i Raciborza. Czytaj więcej

Kościół w Koszęcinie – pomnik języka staropolskiego

Kościół Św. Trójcy w Koszęcinie jest jednym z cenniejszych kościołów drewnianych na historycznym Górnym Śląsku. Jest też fascynującym nośnikiem wartości niematerialnych, które jeszcze bardziej podkreślają jego wartość dla dziedzictwa historycznego Górnego Śląska i Polski. Czytaj więcej

dr Oscar Troplowitz – człowiek, który zrewolucjonizował przemysł kosmetyczny pochodził z Gliwic

Z Gliwic (ówczesne Niemcy) pochodził dr Oscar Troplowitz (1863-1918), który wynalazł pastę do zębów i krem Nivea – najpopularniejszy kosmetyk Polaków. Mało kto wie, że ten niemiecki farmaceuta żydowskiego pochodzenia, który w 1890 r. przejął firmę Beiersdorf w Hamburgu w Niemczech od jej założyciela Paula C. Beiersdorfa, wynalazł krem w grudniu 1911 r. i nazwał go Nivea, co po łac. oznacza śnieżnobiały. Czytaj więcej

Warsztaty wokalne w SP nr 61 w Katowicach-Ligocie

W środę 9 września 2020 r. w Szkole Podstawowej nr 61 im. Polskich Kawalerów Maltańskich Specjalna w Katowicach-Ligocie przeprowadzone zostały muzyczno-edukacyjne warsztaty z udziałem uczniów tej szkoły. Warsztaty odbyły się w dwóch 45 minutowych częściach, przedzielonych przerwą, w czasie której dzieci i młodzież spożyły poczęstunek przygotowany z owoców, słodyczy oraz napojów. W zajęciach wzięło udział ponad dwadzieścia osób. Czytaj więcej

Warsztaty muzyczne w Radio Katowice

W poniedziałek 7 września 2020 r. w Studio nagraniowym Polskiego Radia Katowice odbyły się muzyczne zajęcia warsztatowe z uczniami ze Szkoły Podstawowej nr 61 im. Polskich Kawalerów Maltańskich Specjalna w Katowicach-Ligocie. W warsztatach wzięło udział 13 uczniów oraz 4 opiekunów z zachowaniem reżimu sanitarnego i obostrzeń wymaganych w Radio Katowice. Czytaj więcej

Józef Lompa (1797 – 1863) – twórca inteligencji polskiej. Wskrzesił język i kulturę polską

Józef Lompa był wybitnym Górnoślązakiem, wojownikiem o zachowanie polskości Śląska, krzewicielem polskiej oświaty i folklorystą. Był czołową postacią odrodzenia narodowego na Śląsku.

Jan Kudera twierdzi, że był nestorem piśmiennictwa ludowego na Śląsku, Alfons Parczewski, że Lompa pierwszy wyprowadził piśmiennictwo polskie na Śląsku poza granice wyłącznie religijnej treści, a Kazimierz Dobrowolski w „Listach Lompy do Kraszewskiego”, że był twórcą nowoczesnego piśmiennictwa polskiego na Górnym Śląsku, najpłodniejszym i najbardziej wszechstronnym autorem polskim tej ziemi w XIX w. Czytaj więcej