Gdy słyszy się słowo „Berber”, przed oczami staje obraz dumnego, wysmaganej wiatrem ludu o ochrowej skórze, który od tysięcy lat zamieszkuje marokańskie góry i pustynie . Ich nazwa, Amazigh (w liczbie mnogiej: Imazighen), znaczy właśnie to – „wolny człowiek”. I choć historia nazwała ich „barbarzyńcami”, to oni sami nigdy nie uznali tej łatki, nie poddając się przez wieki kolejnym najazdom. Czytaj więcej
Archiwum Tagu: dziedzictwo niematerialne
Fado – muzyka duszy
W portugalskiej duszy od wieków drży nuta melancholii. Nazywa się fado – od łacińskiego fatum, czyli los. To więcej niż gatunek muzyczny – to stan ducha, filozofia życia zapisana w dźwiękach, westchnienie narodu skazanego na życie między potężną Hiszpanią u swoich pleców a bezkresnym oceanem, który był jednocześnie bramą do świata i jego brutalnym końcem. Ta wyjątkowa geografia, ta perspektywa kogoś, kto zawsze spogląda na horyzont, zrodziła coś, czego nie da się w pełni przetłumaczyć na żaden inny język: saudade – poczucie tęsknoty, melancholii, pragnienia za czymś, co minęło i już nigdy nie wróci, a może nigdy nawet nie istniało. To uczucie, które Portugalczycy noszą w sobie jak najgłębszy sekret, a fado jest jego najczystszym wyrazem. Czytaj więcej
Mistrz Tradycji: lato pod znakiem pisanki
Lipiec 2026 roku. Polska w słonecznej, leniwej fali pełni lata. Większość z nas odpoczywa na urlopach, korzystając z wakacyjnego luzu – plaże, góry, domki na działkach. W tym czasie, w pracowni w Strobicach wśród zapachu pszczelego wosku i barwników, pulsuje życie innego rodzaju. To tu, w rytmie nieco wolniejszym od reszty świata, twórczyni ludowa Helena Wojtasik uczy swoje uczennice jednej z najpiękniejszych i najstarszych technik zdobienia – pisania pisanek metodą batikową. Ten artystyczny warsztat to serce projektu „Mistrz Tradycji”, realizowanego przez Fundację Dla Dziedzictwa. Czytaj więcej
Mistrz tradycji: wzór, który wymaga mistrzostwa
W upalne, czerwcowa sobota, gdy temperatura zachęcała tylko do wskoczenia do wody, w pracowni Heleny Wojtasik działo się coś więcej niż warsztaty. W ciszy przerywanej tylko tykaniem czasu, wśród zapachu pszczelego wosku i barwników, uczennice projektu „Mistrz Tradycji” z niezwykłą koncentracją doskonaliły jeden z najtrudniejszych wzorów pisankarskich – „48 klinów” . Powstawały też drzewka szczęścia oraz jelonki.
To właśnie w takich chwilach, gdy upał zdawał się zatrzymywać świat, tradycja stawała się żywa. Jak mówi mistrzyni: „Tradycja nie przetrwa sama – trzeba nią oddychać i przekazywać dalej”. A jej uczennice, choć skwar dawał się we znaki, oddychały nią głęboko. Czytaj więcej
Mistrz Tradycji: słoneczna pogoda nie przeszkadza w pracy twórczej
Kurs batikowego pisania pisanek prowadzony przez twórczynię ludową Helenę Wojtasik nabiera tempa. Nawet piękna, słoneczna pogoda nie jest w stanie odciągnąć uczestniczek od zgłębiania tajników tej wyjątkowej sztuki. Choć za oknem coraz cieplejsze promienie słońca zachęcają do spacerów i odpoczynku na świeżym powietrzu, w pracowni Heleny Wojtasik nie słabnie twórcze skupienie. W ramach programu „Mistrz Tradycji” zajęcia z pisania pisanek techniką batikową weszły w kolejny, bardziej zaawansowany etap, wymagający od uczestniczek jeszcze większej precyzji, cierpliwości i zaangażowania. Czytaj więcej
Kolorowe dziedzictwo – warsztaty wzoru opolskiego z okazji Dnia Dziecka w PSP nr 1 w Opolu
Podczas festynu z okazji Dnia Dziecka, który odbył się w piątek 12 czerwca br. w Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 w Opolu, zorganizowano warsztaty malowania wzoru opolskiego. Wydarzenie zostało sfinansowane przez Fundację Dla Dziedzictwa. W zajęciach uczestniczyły dzieci i młodzież, które pod okiem twórczyni ludowej Magdaleny Poprawki poznawały charakterystyczne motywy opolskiej tradycji zdobniczej i samodzielnie tworzyły prace inspirowane lokalnym dziedzictwem. Czytaj więcej
W Olszowej nikt nie układa sam – bo Boże Ciało to powód, by być razem
W Olszowej, w gminie Ujazd, Boże Ciało zamienia się w święto kolorów i wspólnoty. Niemal wszyscy mieszkańcy wychodzą wtedy przed swoje posesje, by ułożyć własny fragment kwietnego dywanu – tutaj nazywanego po prostu „chodnikiem”. Nie ma nakazów, harmonogramów ani próbnych układanek. Jest za to cicha umowa, że w czwartek, na Boże Ciało, kilka godzin przed procesją, ulice wypełnią się ułożonymi płatkami. Czytaj więcej
Makowy krzyk w Kluczu
W miejscowości Klucz, w gminie Ujazd, czas płynie nieco inaczej – rytmem kwiatów, a nie urzędowych decyzji. Choć tradycja układania dywanów kwietnych w 2021 r. została wpisana na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO, dla mieszkańców ta nobilitacja niczego nie zmieniła. I słusznie, bo przecież nie o certyfikat tu chodzi, ale o woń łąki i dotyk płatków. Czytaj więcej
Dzień Dziecka z opolską tradycją. Fundacja Dla Dziedzictwa podaruje dzieciom coś więcej niż prezent
Z okazji Dnia Dziecka Fundacja Dla Dziedzictwa przygotowała dla młodzieży wyjątkowy prezent – nie kolejną zabawkę, która szybko odejdzie w zapomnienie, lecz doświadczenie, które może pozostać w sercu na całe życie. Fundacja sfinansuje warsztaty wykonywania wzoru opolskiego – niezwykłą lekcję cierpliwości, kreatywności oraz dumy
z lokalnego dziedzictwa kulturowego.
Warsztaty odbędą się w PSP nr 1 w Opolu, a poprowadzi je Magdalena Poprawka – twórczyni ludowa, której ręce z niezwykłą precyzją ożywiają charakterystyczne, kwietne kompozycje wzoru opolskiego. Pani Magdalena posiada jednak nie tylko mistrzowski warsztat artystyczny, ale także wyjątkowy dar przekazywania dawnej wiedzy najmłodszym. Potrafi sprawić, że nauka tradycyjnego ornamentu staje się fascynującą przygodą, pełną radości i odkrywania własnych możliwości. Czytaj więcej
Pisanka to zapisana troska
„Nie wolno się spieszyć. Tutaj trzeba skupienia i precyzji, aby wzór był prosty” – powtarzała uczestnikom Helena Wojtasik, uznana twórczyni ludowa. W dobie pędu i cyfrowego chaosu, właśnie rozpoczęty siedmiomiesięczny cykl spotkań w pracowni Mistrzyni jest powrotem do kategorii czasu jako jakości. Uzbrojone w kiskę rozgrzany woskiem, uczennice uczą się pisać wzory nie tylko na skorupce jajka, ale przede wszystkim w swojej cierpliwości. Każda zanurzona w barwniku warstwa odkrywała nie tylko kolory, ale i głębokie znaczenia. Słowiańskie symbole – solarne znaki słońca, drzewo życia, falujące meandry – przestały być jedynie ornamentem; stały się „zapisaną troską”, życzeniem zdrowia, urodzaju i szczęścia dla obdarowanego. To znak dobra, który przekracza barierę materialności, niosąc ładunek duchowej ochrony dla domu i rodziny. „Wszystkie znane źródła wskazują, że jajko było przede wszystkim symbolem dobra, a jego rola polegała na ochronie przed złem” – mówi swoim uczennicom Wojtasik. Pewnie też dlatego każde zajęcia rozpoczyna od krótkiej modlitwy i znaku krzyża nad jajkiem…
Czytaj więcej
Mistrz Tradycji: siedem miesięcy z pisanką
W pracowni pani Heleny Wojtasik w Strobicach nr 17 (gmina Pakosławicach, powiat nyski) czuć było zapach wosku. Pisankarka rozpoczęła w połowie maja siedmiomiesięczne szkolenie dla swoich nowych uczennic w ramach projektu „Mistrz Tradycji”, realizowanego w tym roku przez Fundację „Dla Dziedzictwa”.
Na pierwsze spotkanie tydzień temu przyszły: Jolanta, Aleksandra, Wioletta, Magdalena i pozostałe, które zdecydowały się podjąć trud nauki tej wymagającej sztuki. Przed nimi intensywne miesiące: cotygodniowe warsztaty, podczas których poznają nie tylko technikę batikową, ale także znaczenie każdego wzoru i koloru. Projekt potrwa do listopada, a jego zwieńczeniem będzie pokaz prac i premiera filmu dokumentalnego Sławomira Mielnika. Czytaj więcej
Wyniki naboru w naszym projekcie! Mistrzyni Tradycji rozpoczyna w maju szkolenie uczniów
Siedem uczennic rozpocznie siedmiomiesięczny program nauki pisania pisanek u Mistrzyni Tradycji – twórczyni ludowej Heleny Wojtasik. W procesie rekrutacji ogłoszonej na naszej witrynie internetowej zgłosiło się osiem uczennic, które zdecydowały się podjąć trud wielomiesięcznej nauki pod okiem doświadczonej i utytułowanej pisankarki. Są to: Wioletta Augustowska, Aleksandra Darak, Magdalena Darak, Monika Jaworska, Marzena Pfajfer, Wiktoria Pfajfer, Małgorzata Zaworska. Magdalena i Aleksandra Darak, to uczestniczki pierwszej edycji projektu, które w tym roku będą kontynuowały naukę pod okiem Heleny Wojtasik.
Szkolenie rozpocznie się w sobotę 16 maja br. o godz. 10.00 i będzie trwało 7 miesięcy według ułożonego programu szkoleniowego (20 h w miesiącu, potwierdzone podpisaniem listy obecności przez ucznia). Proces transmisji i tworzenia się relacji Mistrz – Uczniowie będzie dokumentowany i rejestrowany za pomocą filmu i zdjęć. Sposób przekazywania tradycji pisania pisanek techniką batikową będzie odbywał się w pracowni pani Heleny Wojtasik w Strobicach nr 17 (gmina Pakosławicach, powiat nyski). Serdecznie zapraszamy wszystkie uczennice! Czytaj więcej
Aleja Wielkanocna w Lądku-Zdroju – żywe dziedzictwo wspólnoty
Gdyby ktoś szukał współczesnego przykładu, jak rodzi się niematerialne dziedzictwo kulturowe, mógłby spojrzeć na Lądek-Zdrój. Tutaj, wzdłuż ulicy Zwycięstwa, wiosną 2026 roku zakwitła niecodzienna tradycja – Aleja Wielkanocna, w której ponad 60 drzew stanęło w świątecznych dekoracjach. To nie tylko widowiskowa atrakcja turystyczna, ale przede wszystkim inicjatywa wspólnoty, która odbudowuje się po traumie i tworzy nowe zwyczaje. Czytaj więcej
Projekt „Mistrz Tradycji” z Heleną Wojtasik. Nabór uczniów!
Informujemy, że „Fundacja Dla Dziedzictwa” rozpoczyna nabór uczniów – uczestników projektu pn. „Mistrz Tradycji – twórczyni ludowa Helena Wojtasik. Kontynuacja”. Projekt zakłada realizację bezpłatnych warsztatów nauki pisania pisanek techniką woskową w ramach cyklicznych szkoleń przez Mistrza Tradycji – pisankarkę Helenę Wojtasik dla minimum trzech uczniów/uczennic. Będzie to przekaz bezpośredniej wiedzy i umiejętności osobom szczególnie zainteresowanym praktyczną kontynuacją sztuki zdobienia jaj techniką batikową. Czytaj więcej
Pleciona Historia – opolska tradycja, która trafiła na Listę UNESCO
Tradycja polskiego plecionkarstwa została oficjalnie wpisana na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO! Decyzję ogłoszono podczas 20. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w New Delhi. To już siódmy polski element na tej prestiżowej liście – obok m.in. krakowskich szopek, dywanów kwiatowych na procesje Bożego Ciała, kultury bartniczej, flisactwa czy poloneza. Czytaj więcej