Archiwum Kategorii: Historia

Franciszka Kożdoń z domu Kempna (1891-1944). Ofiara Auschwitz-Birkenau nr 50195

Urodziła się 22 grudnia 1891 r. w Pielgrzymowicach koło Rybnika. Była aktywną działaczką ZHP, Towarzystwa Polek i Towarzystwa Śpiewaczego „Seraf”. W 1914 r. wyszła za mąż za Pawła Kożdonia (1890-1942), uczestnika trzech powstań śląskich, działacza plebiscytowego i wybitnego działacza społecznego, który był m.in. współzałożycielem Towarzystwa Śpiewaczego „Seraf” w Rybniku i organizatorem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Chwałowicach oraz Towarzystwa Czytelni Ludowych. Czytaj więcej →

Bona Sforza (1494-1557) – jedna z najciekawszych i najbardziej znienawidzonych władczyń Polski

Bona Sforza d’Aragona była kobietą wyjątkową, królową Polski w latach 1518-1557, żoną Zygmunta Starego, wielką księżną litewską, księżną Rusi, Prus i Mazowsza, księżną Bari i Rosano, spadkobierczynią pretensji do Królestwa Jerozolimy. Dzięki niej na polskie stoły trafiło wiele nieznanych wcześniej warzyw, tzw. włoszczyzna: pomidory, kalafior, karczochy, fasola szparagowa, brokuły, kapusta, marchew, sałata czy szpinak. Również dzięki niej w Polsce pojawiły się makarony włoskie i przyprawy korzenne, które królowa uwielbiała. Wraz z przybyciem Bony wzrosło też spożycie wina, które stopniowo wypierało miody pitne. Była osobą gospodarną, oszczędną, a jednocześnie potrafiącą wywierać wpływ na ludzi. Wykazywała przy tym ambicję we wszystkich swoich działaniach za co w dziejach Polski zapisała się jako przysłowiowy „czarny charakter”. Czytaj więcej →

Anna Świdnicka (1339-1362) – jedyna księżniczka piastowska, która została cesarzową

O pięknej świdniczance przypomina kilkanaście średniowiecznych malowideł i rzeźb. Słynny poeta włoskiego renesansu Francesco Petrarka pisał do niej w liście: „Jesteś kobietą, która poprzez swą wiarę i mądrość zasłużyła na niepodzielną i trwałą miłość, jak żadna kobieta przed Tobą”. Anna Świdnicka była jedynym dzieckiem księcia świdnickiego Henryka, syna Bernarda świdnickiego i Kunegundy Łokietkówny. Była piękna, mądra i pobożna. Przez dziesięć lat wychowywała się na zaprzyjaźnionym z Piastami dworze węgierskim, pod okiem Elżbiety Łokietkówny. Czytaj więcej →

Apolonia Fojcik (1903-1998. Pseudonim Teresa Odrzańska

Hen znad Odry biją dzwony,

Polskiej pieśni płyną tony,

Z ziemi Piastów w polski kraj:

Grajże, polska pieśni, graj!

 

Była poetką ludową i działaczką narodową. Jej patriotyczne wiersze były bardzo popularne na Śląsku Opolskim w okresie międzywojennym. Czytaj więcej →

Julius Roger – „Przede wszystkim leczyć ludzi i pomagać im”

Julius Roger urodził się 28 lutego 1819 roku w miejscowości Niederstotzingen, koło Ulm w Badenii Wirtenbergii w rodzinie dworskiego urzędnika.  W wieku 9 lat rozpoczął naukę w gimnazjum w Augsburu. Jako uczeń wyróżniał się wielką pilnością, a nawet gorliwością. Gdy szkoła została przejęta przez benedyktynów, młody Julius zapragnął zostać jednym z nich.  W 1839 roku wstąpił do nowicjatu w Ottobeuren, ale problemy zdrowotne udaremniły mu dalsze podążanie drogą powołania. Czytaj więcej →

Maria Kujawska (1893-1948) – śląska „Dr Quinn”

Polka z wyboru. Pierwsza śląska dyplomowana lekarka. Bohaterka czasu powstań śląskich odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu „Polonia Restituta”. Urodziła się 128 lat temu, 5 lipca 1893 r. w Raciborzu, w rodzinie szewca Wilhelma Rajdy. Studiowała medycynę na uniwersytetach we Wrocławiu, Monachium, Krakowie, Poznaniu i Warszawie. Dnia 15 sierpnia 1920 r., jako pierwsza kobieta ze Śląska, uzyskała dyplom lekarza. Czytaj więcej →

Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) – najwybitniejsza i najsłynniejsza Polka

Dwukrotna Noblistka. Kobieta symbol. Jej życiorys jest lekturą obowiązkową w japońskich szkołach. A w Europie ostatnio mówi się o niej częściej w kontekście emancypacji, romansów i wyzwolenia… niż jej dokonań i roli jaką odegrała w chwili, gdy ważyły się losy odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. Nic jednak nie przesłoni prawdy, ponieważ Maria jest jedyna w swoim rodzaju. Nie sposób jej dorównać. Zmieniła naukę. Czytaj więcej →

Tadeusz Tański (1892-1941) – genialny wynalazca – wizjoner

Był geniuszem. Wybitnym polskim wynalazcą-wizjonerem, konstruktorem samochodowym, inżynierem mechanikiem. Znawcy wymieniają go obok takich nazwisk jak  Henry Ford i Ferdynand Porsche, ale w przeciwieństwie do nich nie był milionerem… Jego życiorys to gotowy scenariusz na przebój kinowy. W historii Tański zapisał się jako konstruktor pierwszego polskiego pojazdu pancernego, który zbudowano na bazie Forda T i wykorzystano w wojnie polsko-bolszewickiej. Został zamordowany przez Niemców 23 marca 1941 r. w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz-Birkenau. Czytaj więcej →

Wisława Szymborska (1923-2012) – polska noblistka

Świat o niej usłyszał, gdy w 1996 r. otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za całokształt twórczości poetyckiej. Zostawiła po sobie ponad 300 wierszy. Była poetką, eseistką, tłumaczką. Urodziła się 2 lipca 1923 r. w Kórniku. Debiutowała w 1945 r. wierszem „Szukam słowa” opublikowanym na łamach „dziennika Polskiego”. W 1952 r. wydała pierwszy tom poetycki „Dlatego żyjemy”. W tych czasach poetka była związana ze środowiskiem akceptującym socjalistyczną rzeczywistość. Czytaj więcej →

Profesor Władysław Szafer (1886-1970) – wybitny obrońca przyrody

Klasyk botaniki, geograf roślin, paleobotanik, współtwórca ochrony przyrody w Polsce i w Europie oraz jeden z czołowych popularyzatorów biologii i botaniki. Jeden z pionierów ochrony przyrody w Polsce. Uczeń i kontynuator idei prof. Mariana Raciborskiego. Był inicjatorem powstania ok. 180. rezerwatów przyrody oraz 6. parków narodowych. Pozostawił po sobie ponad 700 publikacji, w tym ok. 100 naukowych, a 473 nt. ochrony przyrody. Był człowiekiem odważnym. Walczył m.in. o ochronę Tatr, Pienin, Gór Świętokrzyskich i Puszczy Białowieskiej – był jednym z inicjatorów sprowadzenia żubrów do Puszczy. Głośnym echem odbił się jego protest w 1934 r. przeciwko budowie kolejki na Kasprowy Wierch w Tatrach. Czytaj więcej →

Śląskie pieśni powstańcze w Sali Sejmu Śląskiego w Katowicach

Kilka utworów z płyty „Nadstawcie ucha, kochani ludkowie” wydanej przez Fundację „Dla Dziedzictwa” zabrzmiało 22 czerwca br. w Sali Sejmu Śląskiego w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach. Występ Grzegorza Płonki z zespołem zwieńczył uroczyste spotkanie w ramach obchodów 100. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego. Czytaj więcej →