Pompeje – miasto, które oszukało śmierć

Kiedy patrzy się na te stare zdjęcia trudno uwierzyć, że uchwyciły miejsce, które przez prawie 1700 lat spoczywało w całkowitym mroku, zasypane warstwą popiołu i pumeksu na głębokość kilku metrów. Pompeje to nie są zwykłe ruiny. To jest zamrożona chwila – antyczne miasto, które 24 sierpnia 79 roku naszej ery zostało zatrzymane w biegu.

Wulkan nie dał im szansy na ucieczkę. Jednym tchem Wezuwiusz pochłonął tysiące istnień, ale w tym samym geście zachował dla nas codzienność, jakiej nie znajdziemy w żadnym podręczniku. Wybuch zniszczył trzy rzymskie miasta: Pompeje, Herkulanum i Stabiae. Nigdy nie zostały odbudowane – przez stulecia niszczały, pogrzebane w popiele i całkowitym zapomnieniu. Dopiero w XVII wieku, podczas kopania studni, natknięto się na ich pozostałości, a prawdziwe wykopaliska rozpoczęły się w 1748 roku. Do dziś odkopano zaledwie około dwóch trzecich miasta – reszta wciąż czeka pod ziemią, jak zaklęty skarbiec przeszłości. Czytaj więcej

Bona Sforza (1494-1557) – jedna z najciekawszych i najbardziej znienawidzonych władczyń Polski

Bona Sforza d’Aragona była kobietą wyjątkową, królową Polski w latach 1518-1557, żoną Zygmunta Starego, wielką księżną litewską, księżną Rusi, Prus i Mazowsza, księżną Bari i Rosano, spadkobierczynią pretensji do Królestwa Jerozolimy. Dzięki niej na polskie stoły trafiło wiele nieznanych wcześniej warzyw, tzw. włoszczyzna: pomidory, kalafior, karczochy, fasola szparagowa, brokuły, kapusta, marchew, sałata czy szpinak. Również dzięki niej w Polsce pojawiły się makarony włoskie i przyprawy korzenne, które królowa uwielbiała. Wraz z przybyciem Bony wzrosło też spożycie wina, które stopniowo wypierało miody pitne. Była osobą gospodarną, oszczędną, a jednocześnie potrafiącą wywierać wpływ na ludzi. Wykazywała przy tym ambicję we wszystkich swoich działaniach za co w dziejach Polski zapisała się jako przysłowiowy „czarny charakter”. Czytaj więcej