Archiwum Kategorii: Materialne

Akcja „Podaruj im pamięć”. Krzyż Alexandra Adamiaka na Starym Cmentarzu Jenieckim w Łambinowicach

Mówimy o krzyżu na cmentarzu wojennym, a tak naprawdę nie tylko o sam zabytek tu chodzi… upodmiotowiamy człowieka, wskrzeszamy pamięć o nim i przekazujemy ją przyszłym pokoleniom. Fundacja „Dla Dziedzictwa” przyłączyła się do inicjatywy „Podaruj im pamięć” zainicjowanej przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych. Włączyliśmy się w nią, gdyż pamięć jest fundamentem naszej działalności. Bo co znaczy pamiętać? Czytaj więcej →

Wyczarowany z drewna jodłowego kościół w Obórkach nieustannie zachwyca

Grzegorz Naumowicz, znawca architektury drewnianej na Śląsku zabrał nas w inspirującą podróż po kościele pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła w Obórkach. Ten wyczarowany z drewna, wyjątkowo cenny zabytek okazał się pełen tajemnic, które historyk i zabytkoznawca odkrył przed nami. Czytaj więcej →

188. rocznica śmierci Josepha Marie Jacquard’a (1752-1834)

Był wybitnym tkaczem, wynalazcą, konstruktorem maszyny do wiązania nici. Od jego nazwiska nazywamy tkaniny tworzone przy pomocy tych maszyn – tkaninami żakardowymi. Skonstruowana przez niego maszyna pozwoliła tkaczom tworzyć luksusowe tkaniny jedwabne w skomplikowane wzory, które cieszyły się ogromną popularnością i przynosiły ogromne zyski na całym świecie. Wymyślony przez Jacquarda sposób sterowania maszyną żakardową stanowi pierwowzór pamięci (karty perforowane) komputera. Czytaj więcej →

Historia jednego zabytku: renesansowy strop polichromowany w Obórkach

Kościół pw. śś Apostołów Piotra i Pawła w Obórkach jest jednym z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce. Z badań dendrochronologicznych wykonanych w 2020 r. przez prof. Tomasza Ważnego wiemy, że najdawniejszą częścią kościoła są drewniane ściany prezbiterium (południowa i wschodnia) wykonane z drewna jodłowego w 1447 r. Wówczas to właścicielem Obórek i patronem kościoła był Jan z Pogorzeli, występujący w źródłach w latach 1435-1447. Czytaj więcej →

Historia jednego zabytku: polepa w Obórkach

Kościół pw. śś Apostołów Piotra i Pawła w Obórkach wzniesiono w XV w. w mieszanej konstrukcji. Ściany wschodnia i południowa prezbiterium oraz północna i południowa nawy zbudowane zostały z drewna w konstrukcji zrębowej, od północy do murowanej ściany prezbiterium dobudowana została murowana zakrystia. Ściana zachodnia nawy również w dużej części lub w całości wymieniona została na murowaną. Od południa do nawy dobudowano kruchtę wejściową w konstrukcji szkieletowej, a od zachodu dostawiono szkieletową, kilkukondygnacyjną wieżę. Czytaj więcej →

Rowerem powstańczym szlakiem

To propozycja autorstwa dr Krzysztofa Kleszcza dla amatorów rowerowych wojaży. Przewodnik „Rowerem po Śląsku Opolskim. Miejsca pamięci, powstań śląskich i plebiscytu” zawiera informacje o 66 miejscach pamięci położonych na 14 trasach rowerowych o łącznej długości 750 km.  Popularyzacja miejsc pamięci powinna przyczynić się do większego zainteresowania nimi nie tylko potencjalnych turystów, lecz również gospodarzy terenu, co z kolei powinno zaowocować większą dbałością o te obiekty. Czytaj więcej →

Żelazny łańcuchowy most wiszący w Ozimku – Pomnik Historii

Jest unikatem na światową skalę. Podobnych konstrukcji mostowych przetrwało do naszych czasów zaledwie kilka, głównie w Wielkiej Brytanii. Nie są to jednak identyczne rozwiązania. Specyficzną i niepowtarzalną cechą konstrukcji nośnej mostu w Ozimku są monumentalne, żeliwne pylony, ustawione po obu stronach rzeki, przez które przewieszono łańcuchy. Każdy słup to ostrosłup ścięty, wykonany z czterech ażurowych płyt skręconych śrubami. Podobne rozwiązania były ówcześnie bardzo rzadko stosowane. Czytaj więcej →

Trwała ruina w Ujeździe – spuścizna fundacyjna biskupstwa wrocławskiego

 

Ruiny zamku w Ujeździe należą dziś do najważniejszych pozostałości XIII-wiecznego zespołu obronno-rezydencjonalnego ziemi strzeleckiej. Stanowią one relikt założenia, które uważane jest za jedno z najwcześniejszych założeń obronnych na Śląsku, będąc wynikiem nadań książąt opolskich i starań biskupów wrocławskich. Usytuowany na wzgórzu, w najwyższym punkcie starego miasta, wraz z kościołem parafialnym pw. św. Andrzeja Apostoła, stanowi ścisłą dominantę w historycznym układzie urbanistycznym Ujazdu. Do dzisiaj z całego założenia zachowało się jedynie skrzydło zachodnie w formie trwałej ruiny oraz obrys skrzydeł południowego i wschodniego. Obiekt użytkowany do 1945 roku, w wyniku działań radzieckich został spalony i popadł w ruinę. Rewaloryzacja obiektu oraz terenu przylegającego, pozwoliła na przywrócenie jego funkcji i udostępnienie zwiedzającym. Czytaj więcej →

Centralne Muzeum Jeńców Wojennych poddało konserwacji 1163 artefakty jeńców wojennych odnalezione na terenie byłego Stalagu 318/VIII F (344) Lamsdorf

Jedną z najcenniejszych grup muzealiów znajdujących się w kolekcji, którą pieczołowicie buduje Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, są artefakty pochodzące z prac archeologicznych, poszukiwawczych lub porządkowych w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach. To materialne pozostałości funkcjonujących tu w przeszłości obozów jenieckich oraz poligonów wojskowych, ale przede wszystkim przedmioty związane z żołnierzami wielu armii, których wojenne losy sprowadziły do Lamsdorf, dzisiejszych Łambinowic. Czytaj więcej →

165. rocznica urodzin Wojciecha Kossaka (1856-1942)

Był przedstawicielem nurtu malarstwa o tematyce historycznej i batalistycznej, autorem wielu obrazów przedstawiających wydarzenia z okresu wojen napoleońskich i powstania listopadowego, scenki rodzajowe, portrety i …konie. Wraz z Janem Styką jest współautorem Panoramy Racławickiej. Stworzył wiele wybitnych dzieł sztuki, a także genialne dzieci: poetkę – Marię Pawlikowską-Jasnorzewską, pisarkę – Magdalenę Samozwaniec i malarza – Jerzego Kossaka. Jego wielką pasją były samochody. Czytaj więcej →

Dawne opactwo cysterskie i kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Rudach Wielkich

Kompleks klasztorny w Rudach powszechnie zaliczany jest do grupy najważniejszych sakralnych obiektów architektury gotyckiej oraz najcenniejszych dokonań doby baroku na obszarze historycznego Górnego Śląska. Opactwo cysterskie położone jest we wsi Rudy w gminie Kuźnia Raciborska w powiecie raciborskim, nad rzeką Rudą w otoczeniu rozległego terenu leśno-parkowego. Jego powstanie, przypadające na połowę XIII w., wiązane jest z osobą księcia Władysława Opolskiego, od imienia którego pierwotnie nazywano opactwo – „Wladislaw”. Klasztor przeznaczony został dla konwentu cystersów z Jędrzejowa, będącego bezpośrednią filią francuskiego Morimond. Czytaj więcej →

Sztuka dla Mugoli?*

W sztuce sakralnej ostatnich lat spotykamy się coraz częściej z niepokojącym odejściem od tradycyjnych przedstawień ikonograficznych. Współcześni twórcy nie korzystają z bogatego instrumentarium tradycji sztuki chrześcijańskiej, dzięki któremu kościoły i umieszczone w nich obrazy, freski i rzeźby były dawniej przesycone alegoriami i symbolami, których znaczenie było powszechnie znane i odczytywane. Powstają za to dziwne dzieła pełne niezrozumiałych znaków i symboli – dość wymienić Beskidzką Drogę Krzyżową, rzeźby Igora Mitoraja w warszawskich kościołach, czy niepokojącą statuę Matki Boskiej w Kaplicy Wieczystej Adoracji w sanktuarium w Niepokalanowie. Takich miejsc jest wiele. Chciałabym przedstawić przykład z mojego miasta. Czytaj więcej →

Elizabeth Grabowski (1864-1929). Pisarka, badaczka folkloru, zwana „ciocią od górnośląskich bajek”

Jej pasją były podróże, szczególnie po historycznym Górnym Śląsku. Była kobietą niezwykłą – niemiecką pisarką, badaczką folkloru i dziejów Górnego Śląska. Była też otwartą, ciepłą osobą, która zasłużyła na przydomek „cioci-bajarki”. Czytaj więcej →