Kamień, który pamięta pokolenia. Renesansowa chrzcielnica z Czeskiej Wsi

Wśród zabytkowego wyposażenia kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czeskiej Wsi znajduje się wyjątkowy zabytek – renesansowa chrzcielnica wykonana z piaskowca w 1576 roku. Od niemal 450 lat jest niemym świadkiem historii świątyni oraz kolejnych pokoleń mieszkańców, którzy właśnie przy niej rozpoczynali swoje życie chrześcijańskie.

Nieznany mistrz kamieniarski nadał jej elegancką, sześcioboczną formę. Czasza o średnicy 88 cm spoczywa na masywnej nodze, a całość zdobią subtelne renesansowe ornamenty. Szczególną uwagę zwracają płaskorzeźbione główki uskrzydlonych puttów. Ten charakterystyczny motyw renesansu wywodzi się ze sztuki antycznej, a w sztuce chrześcijańskiej stał się symbolem obecności nieba, Bożej opieki i radości zbawienia. Rozpostarte skrzydła sprawiają wrażenie, jakby podtrzymywały kamienną czaszę, podkreślając symboliczny związek chrzcielnicy z sakramentem chrztu i jego duchowym znaczeniem. Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: brinquinho z Madery

Brinquinho jest instrumentem muzycznym używanym przez zespoły folklorystyczne portugalskiej wyspy Madery. Składa się z płóciennych lalek ubranych w stroje regionalne, rozmieszczone na drążku na dwóch lub trzech poziomach i wyposażonych w kastaniety, wiszące na ich plecach, a pośrodku znajduje się trzcina, którą porusza się pionowymi ruchami. Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: renesansowy strop polichromowany w Obórkach

Kościół pw. śś Apostołów Piotra i Pawła w Obórkach jest jednym z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce. Z badań dendrochronologicznych wykonanych w 2020 r. przez prof. Tomasza Ważnego wiemy, że najdawniejszą częścią kościoła są drewniane ściany prezbiterium (południowa i wschodnia) wykonane z drewna jodłowego w 1447 r. Wówczas to właścicielem Obórek i patronem kościoła był Jan z Pogorzeli, występujący w źródłach w latach 1435-1447. Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: polepa w Obórkach

Kościół pw. śś Apostołów Piotra i Pawła w Obórkach wzniesiono w XV w. w mieszanej konstrukcji. Ściany wschodnia i południowa prezbiterium oraz północna i południowa nawy zbudowane zostały z drewna w konstrukcji zrębowej, od północy do murowanej ściany prezbiterium dobudowana została murowana zakrystia. Ściana zachodnia nawy również w dużej części lub w całości wymieniona została na murowaną. Od południa do nawy dobudowano kruchtę wejściową w konstrukcji szkieletowej, a od zachodu dostawiono szkieletową, kilkukondygnacyjną wieżę. Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: nagrobek Artura Grottgera

Artur Grottger zmarł 13 grudnia 1867 r. we francuskim uzdrowisku Amélie-les-Bains-Palalda. Nie udało mu się zwalczyć choroby płuc. Jego narzeczona Wanda Monné sprowadziła zwłoki artysty do Lwowa. Został pochowany 4 lipca 1868 r. na Cmentarzu Łyczakowskim, w miejscu, które kiedyś podczas wspólnego spaceru z narzeczoną Grottger sam sobie wybrał. Malarz spoczął – tak jak chciał – w sąsiedztwie powstańców styczniowych 1863 r. (w pobliżu Krzyża Poległych z 1863 roku). Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: „leżąca panna”

Nagrobek Markowskich tzw. „leżąca panna” należy do grupy najbardziej znanych pomników na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Przedstawia on umierającą, piękną młodą kobietę – Katarzynę Markowską, która była lwowską aktorką i żoną Ludwika Markowskiego, urzędnika, adiunkta sądowego. Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: renesansowy strop polichromowany w Obórkach

Kościół pw. śś Apostołów Piotra i Pawła w Obórkach jest jednym z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce. Z badań dendrochronologicznych wykonanych w 2020 r. przez prof. Tomasza Ważnego wiemy, że najdawniejszą częścią kościoła są drewniane ściany prezbiterium (południowa i wschodnia) wykonane z drewna jodłowego w 1447 r. Wówczas to właścicielem Obórek i patronem kościoła był Jan z Pogorzeli, występujący w źródłach w latach 1435-1447. Analiza prof. Ważnego wykazała, że ściany nawy wzniesiono około 1483 r. Obecna konstrukcja dachu pochodzi z 1506 r. Natomiast z 1618 r. pochodzi zachowana niewielka konstrukcja dzwonna w wieży kościoła. (Dzwon wykonano we Wrocławiu w 1849 r., o czym informuje data na płaszczu dzwonu). Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: MS Batory

MS „Batory” wszedł do służby w 1936 r. i był wyjątkowym transatlantykiem. Był nie tylko synonimem luksusu, potęgi morskiej Gdyni, pływającym salonem i ambasadorem kultury polskiej, ale także szczęśliwym statkiem, którego omijały niemieckie bomby. Przylgnęło do niego miano lucky ship. Był jednostką bliźniaczą MS Piłsudski. Czytaj więcej

Historia jednego zabytku: grób rodziny Paderewskich w Żytomierzu

Cmentarz w Żytomierzu powoli odkrywa swoje tajemnice. Dziko rosnąca roślinność zakrywa część nagrobków pochłaniając znaczną część nekropolii. W Żytomierzu jest wiele polskich grobów. Podczas inwentaryzacji cmentarza w 1999 roku zanotowano prawie 2200 mogił noszących polskie nazwiska. A było ich znacznie więcej. Wśród nich zdarzały się i rodziny, które zapisały się w naszej historii. Każdy z nas, zna nazwisko „Paderewski”, kojarzy się ono z Ignacym Paderewskim, utalentowanym pianistą i politykiem. Na cmentarzu w Żytomierzu jest kilka grobów tej rodziny. Spoczywają tutaj rodzice pianisty Jan i Anna, jego przyrodnia siostra (Maria) i kuzyni. Czytaj więcej