366. rocznica ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza

366 lat temu, 1 kwietnia 1656 r., w czasie potopu szwedzkiego, król polski Jan Kazimierz w katedrze lwowskiej podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej  złożył ślubowanie, które w dziejach naszego narodu zapisały się jako „śluby lwowskie”. W tym czasie nasz kraj był prawie w całości opanowany przez sprzymierzonych Szwedów i Rosjan. Czytaj więcej

Janina Łada – Walicka (1885-1935) – ułanka, działaczka narodowa we Lwowie

Wzięła udział w wojnie polsko-ukraińskiej o granice i w 1918 r. bohatersko walczyła o Lwów. W wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. walczyła jako ułanka w II Ochotniczym Szwadronie Śmierci z III dywizjonu jazdy Małopolskich Oddziałów Armii Ochotniczej. Brała udział w bitwie pod Chodaczkowem, po której, za męstwo i odwagę,  dostała awans do stopnia kaprala. Czytaj więcej

Wiktor Paweł Nechay de Felseis – 127. rocznica urodzin wybitnego polskiego geologa i geografa

Był polskim geologiem, geografem, pedagogiem, dyrektorem I Polskiego Gimnazjum w Bytomiu, kustoszem Muzeum Śląskiego w Katowicach, porucznikiem rezerwy Wojska Polskiego i ofiarą zbrodni katyńskiej. Czytaj więcej

185. rocznica urodzin Walerego Łozińskiego (1837-1861)

Był lwowskim romantykiem. Zginął w pojedynku o kobietę. Miał talent literacki. Po mistrzowsku łączył gawędę z faktami historycznymi, sensacją i przygodą. W swojej twórczości dotykał tematów trudnych, narodowych przez co jego dzieła były poddawane ostrej cenzurze. I choć nigdy nie wrócił na literackie salony, to warto poznać jego twórczość i zgłębić czasy, o których tak pięknie potrafił opowiedzieć. Czytaj więcej

90. rocznica sprawy Gorgonowej i najgłośniejszego zabójstwa w II RP

W nocy z 30 na 31 grudnia 1931 r. w swoim pokoju została zabita Lusia – 17-letnia Elżbieta Zarembianka, córka lwowskiego architekta Henryka Zaremby. Za zbrodnię Sąd skazał guwernantkę Ritę Gorgonową, właśc. Emilię Margeritę Gorgon, która żyła w nieformalnym związku z Zarembą. Zabójstwo, a następnie proces poszlakowy były szeroko komentowane i uznane za najgłośniejszy proces sądowy II Rzeczypospolitej. W latach 1932-1934 sprawą żyła cała opinia publiczna. Czytaj więcej

Jan Jaśkiewicz (1749-1809) – chemik, lekarz, baloniarz, eksplorator złóż węgla kamiennego w okolicach Siewierza

Należy do grona najwybitniejszych naukowców polskiego Oświecenia. Był chemikiem i lekarzem nadwornym króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Przede wszystkim jednak, razem z Hugonem Kołłątajem i Janem Śniadeckim opowiedział się za reformą polskiej nauki. Organizował Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, który założono w  1783 r. Był twórcą polskiego słownictwa naukowego w mineralogii. Do jego zasług należy m.in. rozpowszechnienie badań Antoine’a Lavoisiera, który wyjaśnił rolę tlenu w procesie spalania. Był pionierem baloniarstwa. Pod koniec życia Jaśkiewicza zafascynował węgiel kamienny. Czytaj więcej

Józef Oxiński (1840-1908) – powstaniec styczniowy

Józef Oxiński herbu Oksza urodził się 19 marca 1840 r. w Płocku. Był polskim inżynierem i dowódcą oddziału powstańczego w 1863 r. Ukończył Instytut Agronomiczny w Marymoncie (obecnie Warszawa). W 1860 r. włączył się w działalność konspiracyjną i niepodległościową – należał do stronnictwa „czerwonych”. W 1861 r. wyjechał do Włoch i 16 grudnia 1861 r. wstąpił do Polskiej Szkoły Wojskowej w Genui, potem w Cuneo, gdzie przebywał do jej zamknięcia w sierpniu 1862 r. Po powrocie do kraju rzucił się w wir przygotowań do powstania. Czytaj więcej

184. rocznica urodzin Artura Grottgera (1837-1867) – wybitnego przedstawiciela malarstwa historycznego

Był wybitnym polskim artystą malarzem, jednym z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, który zilustrował dramat współczesnego mu pokolenia. Nasze wyobrażenie o Powstaniu Styczniowym, to głównie Jego bardzo sugestywne obrazy… Grottger przez swoje krótkie życie realizował Norwidowski postulat organizowania świadomości narodowej. Czytaj więcej

133. rocznica urodzin Andrzeja Małkowskiego (1888-1919) – twórcy polskiego harcerstwa

Był jednym z twórców polskiego skautingu, wybitnym instruktorem i teoretykiem harcerstwa, działaczem polskich organizacji młodzieżowych i niepodległościowych. Traktował skauting jako nowy styl życia i metodę odrodzenia młodzieży. W czasach PRL postaci Andrzeja i Olgi Małkowskich wykreślono z przestrzeni publicznej. W 1968 r. kardynał Karol Wojtyła odprawił mszę św. za wybitnych harcerzy. Po powstaniu „Solidarności” w 1980 r .powoli postać Małkowskiego i jego żony zaczynała wracać na zasłużone miejsce w historii. Czytaj więcej

197. rocznica urodzin Juliusza Kossaka (1824-1899)

Był wybitnym polskim malarzem, rysownikiem i ilustratorem. Specjalizował się w malarstwie historycznym i batalistycznym. Malował małoformatowe dzieła głównie techniką akwarelową. Był jednym z inicjatorów utworzenia w Krakowie Muzeum Narodowego. Uważany jest za twórcę polskiego malarstwa batalistycznego, mistrza techniki akwarelowej, klasyka malarstwa literackiego. Ulubionym tematem jego sztuki były sceny z rycerskiej przeszłości Polaków, a wyjątkowe miejsce w jego twórczości zajmują kompozycje, w których głównym podmiotem jest koń. Podobnie jak Henryk Sienkiewicz w literaturze, Kossak za pomocą pędzla i farb kształtował narodową wyobraźnię historyczną. Czytaj więcej