Muzyka Maroka – tradycja zaklęta w dźwiękach Tarudantu

Tarudant to jedno z najstarszych i najbardziej urokliwych miast południowego Maroka, często nazywane „małym Marrakeszem” ze względu na swój tradycyjny charakter i atmosferę. Spacerując po jego wąskich, tętniących życiem uliczkach, można natknąć się na grupę muzykantów w odświętnych, tradycyjnych strojach – zwykle w białych, powiewnych szatach i charakterystycznych nakryciach głowy. Ich dłonie klaszczą w skomplikowanych, synkopowanych rytmach, a na piersiach mają zawieszone niewielkie bębenki, które wyznaczają puls muzyki. Wielu z nich gra też na instrumencie strunowym o długiej, smukłej szyi – przypominającym gimbri (guembri) lub jego lokalną odmianę, używaną zarówno w muzyce ludowej, jak i podczas ceremonii rytualnych. Czytaj więcej

Tarudant – berberyjski klejnot u stóp Atlasu

Gdy słońce rozpoczyna swoją wędrówkę nad południowym Marokiem, mury Tarudantu rozświetlają się ciepłą, złocistą poświatą, która z każdą godziną zmienia swój odcień – od jasnego brązu po głęboką czerwień. To miasto, które często nazywa się „małym Marrakeszem”, jest w istocie czymś znacznie więcej – autentycznym berberyjskim skarbcem, w którym czas płynie własnym rytmem. Czytaj więcej

Ksar Aït-Ben-Haddou. Gdzie czas zatrzymał się w glinianych murach

Wyobraź sobie miejsce, gdzie granica między rzeczywistością a filmową iluzją całkowicie się zaciera. Gdzie wschodzi słońce nad tysiącletnią twierdzą z gliny i słomy, a zachodzi, malując jej mury odcieniami miedzi i złota. To Ksar Aït-Ben-Haddou – najsłynniejsza warowna wioska w Maroku, wpisana na listę UNESCO w 1987 roku, a dla miłośników kina – miejsce wręcz legendarne. Ksar Aït-Ben-Haddou wznosi się w samym sercu południowego Maroka, około 30 kilometrów na północny zachód od miasta Warzazat, u podnóża skalistych ostępów Atlasu, gdzie suchy, pustynny krajobraz spotyka się z oazami zieleni. Czytaj więcej

Afrykańskie Hollywood. Jak pustynne studio w Maroku podbiło świat kina

Wyobraź sobie: jedziesz przez surowe, czerwone pustkowie u podnóża Gór Atlas, a nagle na horyzoncie pojawia się… egipska świątynia, obok niej rzymskie koloseum, a w oddali buddyjski klasztor. Nie, to nie halucynacja. To Studio Filmowe Atlas – miejsce, gdzie pustynia spotyka się z Hollywood, a rzeczywistość miesza z kinową iluzją. Czytaj więcej

Warzazat. Miasto z gliny, słońca i celuloidu

Gdzieś tam, za potężną ścianą Wysokiego Atlasu, Maroko nagle przestaje być zielone. Znikają gaje oliwne i tłumy turystów z Marrakeszu, a na horyzoncie pojawia się surowy, czerwony krajobraz. I w tym właśnie miejscu, na progu pustyni, leży Warzazat – miasto, którego nazwa w języku berberyjskim znaczy podobno „bez hałasu” lub „bez zgiełku”. To ironia losu, bo choć samo w sobie jest ciche, to właśnie stąd pochodzi jeden z najgłośniejszych show-biznesów świata. Czytaj więcej

Islandzkie wzory magiczne i wełna – między tradycją a współczesnością

Islandzka wełna, pozyskiwana z miejscowych owiec rasy íslenska sauðkindin, to jedno z najcenniejszych dóbr tego wyspiarskiego kraju. Jej wyjątkowe właściwości wynikają z surowego, subpolarnego klimatu, który ukształtował owczą sierść o podwójnej strukturze: długie, szorstkie włosy zewnętrzne (tog) chronią przed wiatrem i wilgocią, podczas gdy miękki, puszysty podszerstek (þel) zapewnia niezrównane ciepło. Ta naturalna izolacja sprawia, że islandzka wełna jest jednocześnie lekka, oddychająca i niezwykle wytrzymała – idealna na swetry, które przez stulecia chroniły rybaków i farmerów przed żywiołami północnego Atlantyku. Czytaj więcej

Islandia – kraina mitu

Islandia to wyspa, która od wieków żyje w bliskim sąsiedztwie z legendami. Jej surowy krajobraz – pola lawy, gejzery, lodowce i wulkany – zdaje się być stworzony do opowieści o bogach, trollach i ukrytych ludziach, którzy według wierzeń mieszkańców zamieszkują miejsca niedostępne dla ludzkiego oka. W islandzkiej tradycji mity nie są jedynie starodawnymi bajkami – wciąż są żywą częścią codzienności. Wielu Islandczyków z powagą traktuje istnienie elfów i huldufólk („ukrytego ludu”), a plany budowy dróg czy osiedli nieraz zmieniano, by nie naruszyć ich domniemanych siedzib. Ta niezwykła wrażliwość na świat nadprzyrodzony, przekazywana z pokolenia na pokolenie w sagach i ustnych opowieściach, stanowi o wyjątkowości islandzkiej kultury, w której rzeczywistość i fantazja splatają się w jedną, nierozerwalną całość. Czytaj więcej

Höfði House – dom, w którym zmieniła się historia świata

Höfði House w Reykjavíku to jeden z tych budynków, których pozory mylą. Na pierwszy rzut oka to jedynie elegancka, drewniana willa w stylu secesyjnym, stojąca samotnie nad brzegiem zatoki, z dala od zgiełku islandzkiej stolicy. Biała fasada, starannie wycięte ornamenty i spokojna bryła przywodzą na myśl raczej letnią rezydencję zamożnego kupca niż miejsce, które miało odmienić bieg dziejów. Jednak za tą skromną, nieco melancholijną fasadą kryje się przestrzeń, w której na przełomie kilku październikowych dni 1986 roku ważyły się losy świata. Czytaj więcej

Fossárdalur – dolina wodospadów

Fossárdalur, co w języku islandzkim oznacza po prostu „Dolinę Rzeki Wodospadów”, to jedna z tych magicznych krain, która w pełni zasługuje na swoją nazwę. Sama rzeka Fossá, wijąc się przez dolinę, tworzy na przestrzeni kilkunastu kilometrów ponad 25 wodospadów, z których każdy ma swój unikalny charakter. To miejsce, gdzie potęga żywiołów i miliony lat historii Ziemi spotykają się z islandzkimi sagami i wierzeniami. Czytaj więcej

Þingvellir – narodziny narodu w szczelinie kontynentów

Þingvellir, wymawiane jako „Thingvetlir”, to nie tylko miejsce; to esencja islandzkiej duszy. To święta kraina, gdzie potężne siły geologiczne spotykają się z narodzinami demokracji, tworząc przestrzeń o niepowtarzalnym znaczeniu kulturowym i przyrodniczym. Czytaj więcej

Wodospad Rjúkandafoss

Rjúkandafoss to zupełnie inny wodospad, ale równie urzekający akcent islandzkiego krajobrazu – wysoki, smukły i nieco tajemniczy w swojej mgiełce. Jego nazwa pochodzi od islandzkiego słowa rjúka, które oznacza „parować” lub „wydzielać parę”. I rzeczywiście, gdy woda spada z tak dużej wysokości, tworzy się wokół niej gęsta mgiełka, która w połączeniu z wiatrem może sprawiać wrażenie, jakby wodospad… unosił się do góry!. Czytaj więcej

Geysir – ojciec wszystkich gejzerów

W samym sercu islandzkiego Złotego Kręgu, w dolinie Haukadalur, znajduje się miejsce, które dało nazwę wszystkim gejzerom na świecie. To właśnie od islandzkiego czasownika geysa, oznaczającego „tryskać” lub „wybuchać”, powstało słowo Geysir, a później angielskie geyser, które na stałe zagościło w naukowym i potocznym słownictwie na całym globie. Czytaj więcej

Dimmuborgir – mroczna twierdza islandzkich trolli

Położone nad jeziorem Mývatn na północy Islandii Dimmuborgir, czyli „Mroczne Zamki”, to niezwykły labirynt wulkanicznych skał, jaskiń i naturalnych łuków skalnych. Spacerując wśród ogromnych bazaltowych formacji, można odnieść wrażenie, że trafiło się do świata baśni lub planu filmu fantasy. Czytaj więcej

Dettifoss i Selfoss – para z północnej Islandii

W północno-wschodniej Islandii, na rzece Jökulsá á Fjöllum, która wypływa z lodowca Vatnajökull, znajdują się dwa niezwykłe wodospady: potężny Dettifoss i malowniczy Selfoss. Tworzą one razem jeden z najbardziej spektakularnych fragmentów tzw. Diamentowego Kręgu (Diamond Circle). Dettifoss swoją surową mocą, a Selfoss spokojniejszym pięknem, tworzą niezapomniane widowisko, będące jednym z najważniejszych punktów każdej podróży po Islandii. Czytaj więcej

Historyczne budynki Islandii – żywe dziedzictwo przeszłości

Jednym z najbardziej niezwykłych elementów islandzkiego krajobrazu są tradycyjne domy darniowe (torfowe), które przez stulecia stanowiły podstawowy typ zabudowy na wyspie. Ich budowa opierała się na lokalnych surowcach – przede wszystkim na darniach, kamieniu i drewnie, które impregnowano i zabezpieczano smołą. Dzięki tym prostym, ale niezwykle skutecznym technikom, Islandczycy mogli skutecznie chronić się przed kapryśnym, surowym klimatem północnego Atlantyku. To właśnie tym unikatowym obiektom poświęcona jest Kolekcja historycznych budynków Narodowego Muzeum Islandii (The National Museum’s Historic Buildings Collection), która stanowi jedną z najcenniejszych części muzealnego dziedzictwa. Czytaj więcej