Wśród zabytkowego wyposażenia kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czeskiej Wsi znajduje się wyjątkowy zabytek – renesansowa chrzcielnica wykonana z piaskowca w 1576 roku. Od niemal 450 lat jest niemym świadkiem historii świątyni oraz kolejnych pokoleń mieszkańców, którzy właśnie przy niej rozpoczynali swoje życie chrześcijańskie.

Nieznany mistrz kamieniarski nadał jej elegancką, sześcioboczną formę. Czasza o średnicy 88 cm spoczywa na masywnej nodze, a całość zdobią subtelne renesansowe ornamenty. Szczególną uwagę zwracają płaskorzeźbione główki uskrzydlonych puttów. Ten charakterystyczny motyw renesansu wywodzi się ze sztuki antycznej, a w sztuce chrześcijańskiej stał się symbolem obecności nieba, Bożej opieki i radości zbawienia. Rozpostarte skrzydła sprawiają wrażenie, jakby podtrzymywały kamienną czaszę, podkreślając symboliczny związek chrzcielnicy z sakramentem chrztu i jego duchowym znaczeniem.

Na jednej ze ścianek wyryto datę 1576 oraz fragment niemieckiej inskrypcji:

„MAT. AMLETZ EN GEHETHIN INALL EWELT LERET. ALLE HEIDEN”

Jest to XVI-wieczna wersja słów Chrystusa z Ewangelii św. Mateusza: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody…” (Mt 28,19), czyli fragment tzw. Wielkiego Posłania. Umieszczenie tego cytatu na chrzcielnicy nie było przypadkowe – przypomina o misyjnym wymiarze chrztu i jego znaczeniu w życiu Kościoła. Zwraca uwagę również sam język inskrypcji. Nie jest ona łacińska, lecz niemiecka, co stanowi cenne świadectwo historii regionu i języka używanego tu w XVI wieku.

Na pierwszy rzut oka chrzcielnica wydaje się surowym kamiennym dziełem, jednak uważniejsza obserwacja pozwala dostrzec zachowane ślady dawnej polichromii i złoceń. W zagłębieniach ornamentów widoczne są resztki czerwieni, błękitu oraz złoconych detali. Przypominają one, że renesansowe rzeźby i elementy wyposażenia kościołów często były bogato malowane, a kolor podkreślał ich dekoracyjność i symbolikę.

Na uwagę zasługuje również sześcioboczny kształt czaszy. W tradycji chrześcijańskiej liczba sześć bywa interpretowana jako symbol stworzenia świata, dlatego forma chrzcielnicy mogła nawiązywać do idei nowego stworzenia, dokonującego się w sakramencie chrztu.

Chrzcielnica z Czeskiej Wsi jest cennym przykładem śląskiej sztuki kamieniarskiej okresu renesansu. Łączy harmonijną formę z bogatą symboliką i starannością wykonania. Ślady dawnych barw, wyryta data, ewangeliczna inskrypcja oraz pełne wdzięku putta tworzą opowieść o wierze, sztuce i historii zapisanej w piaskowcu.

Choć kamień nosi dziś ślady blisko czterech i pół wieku użytkowania, nie umniejsza to wartości zabytku. Wręcz przeciwnie – patyna czasu, drobne ubytki i przetarcia są świadectwem jego autentyczności. Renesansowa chrzcielnica pozostaje jednym z najcenniejszych elementów wyposażenia kościoła w Czeskiej Wsi i wyjątkowym świadkiem historii miejscowości oraz jej mieszkańców.