Cyfrowe dziedzictwo rzeźby ludowej. Digitalizacja zbiorów Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju

Projekt pt. „Digitalizacja i udostępnienie zbiorów kolekcji dawnej sztuki ludowej ze zbiorów Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju” został zrealizowany w 2025 roku dzięki dofinansowaniu ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Kultura Cyfrowa 2025. Muzeum otrzymało na ten cel 180 000 zł z MKiDN oraz 50 000 zł wkładu własnego ze Starostwa Powiatowego w Nowym Targu. W ramach projektu zdigitalizowano 100 rzeźb ze zbiorów Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju, przygotowując kolekcję na przypadający w przyszłym roku jubileusz 90-lecia Muzeum. Obiekty te należą do jednej z najcenniejszych kolekcji dawnej rzeźby ludowej w Polsce, datowanej na XVIII i XIX wiek.

Celem projektu było zwiększenie dostępności zasobów dziedzictwa kulturowego w formie cyfrowej, wzmocnienie świadomości kulturowej społeczeństwa oraz ochrona lokalnego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń. Realizacja zadania przyczynia się do budowania mostów pomiędzy tradycją a nowoczesnością, umożliwiając szersze uczestnictwo w kulturze, rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy oraz dialog z przeszłością. Cyfrowe zasoby sprzyjają edukacji w zakresie estetyki tradycyjnej oraz promocji polskiej sztuki ludowej w skali międzynarodowej. Powstała trwała baza danych umożliwia prowadzenie badań naukowych i zapewnia szeroki dostęp do dzieł w celach edukacyjnych, konserwatorskich i popularyzatorskich.

W ramach projektu przeprowadzono konserwację zachowawczą 50 obiektów oraz wykonano dokumentację fotograficzną 2D wszystkich 100 rzeźb. Zgromadzony materiał został udostępniony na portalu [email protected], który pełni funkcję internetowej przeglądarki zbiorów Muzeum. Zakupiono także system elektronicznego ewidencjonowania zbiorów MUZA, zapewniający archiwizację danych cyfrowych i metadanych. Zdigitalizowane obiekty udostępniono również na portalu partnera projektu – Wirtualne Muzea Małopolski, prowadzonego przez Małopolski Instytut Kultury.

Pięć najcenniejszych rzeźb zostało poddanych digitalizacji 3D przez zespół Pracowni Druku 3D Wydziału Interdyscyplinarnego Uniwersytetu SWPS w Krakowie na kierunku Sztuka Cyfrowa. Prace realizowane były przez studentów pod opieką wykładowcy, artysty cyfrowego i grafika Jerzego Gorczycy. Konsultacje w zakresie audiodeskrypcji obiektów zapewnił Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Niewidomych i Słabowidzących w Rabce-Zdroju.

Ostatnim etapem projektu była realizacja dwóch webinarów pt. „Wprowadzenie do digitalizacji dziedzictwa kulturowego” oraz warsztatów edukacyjnych dla nauczycieli, poświęconych ikonografii rzeźby ludowej i wykorzystaniu potencjału edukacji estetycznej. Działania te odbyły się w Muzeum im. Władysława Orkana, Bibliotece Miejskiej oraz w ramach Rabczańskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

Autorkami i koordynatorkami projektu są Małgorzata Wójtowicz-Wierzbicka i Natalia Klęsk.

Realizacja projektu:

  • Fotografie 2D obiektów: Tomasz Markowski
  • Digitalizacja 3D: Zespół Pracowni Digitalizacji kierunku Sztuka Cyfrowa pod kierunkiem Jerzego Gorczycy
  • Audiodeskrypcje i PJM: Fundacja 7zmysł
  • Opis popularnonaukowy: Małgorzata Hordyniec, Piotr Idziak
  • Koordynacja i autorstwo projektu: Małgorzata Wójtowicz-Wierzbicka, Natalia Klęsk